پايان‌نامه جهت اخذ درجه‌ي دكتري داروسازي – دانشگاه تبريز
عنوان: تهيه‌ي پچهاي پوستي 17- بتا استراديول و لونورژسترل با استفاده از پلي آكريلات‌ها و بررسي جذب پوستي آنها.
عنوان انگليسي:title: preparation of 17- beta estradiol and levenorgestrel transdermal patches and study of their skin permeation
معصومه جوادي

چکیده پایان نامه:
كنترل بارداري، امري مهم در سرتاسر جهان است. استفاده از قرص‌هاي ضد بارداري در تمام كشورهاي جهان حتي در كشورهايي كه رشد جمعيت آنها منفي است رواج دارد. كارايي سيستم‌هاي دارو رساني خوراكي ضد بارداري كه در حال حاضر نيز نوع متداول آن به شمار مي‌رود، تركيب دو هورمون استروژن- پروژستين با نسبتهاي متفاوت مي‌باشد. اين دو هورمون از طريق ممانعت از تخمك‌گذاري(Ovulation) عمل مي‌كنند. استروژن در اكثر قرص‌هاي ضد بارداري با غلظت زياد وجود دارد و اگر به دقت مورد استفاده قرار گيرد تقريباً 100% مؤثر است. اما اين امكان وجود دارد كه حتي با فراموش شدن تنها يك قرص، تخمك‌گذاري انجام گيرد.
90% از استروژن طبيعي كه به طريق خوراكي وارد بدن مي‌شود، در شيره‌ي گوارشي و يا كبد متلاشي مي‌شود. بنابراين لازم است مقدار زيادي از آن تجويز شود تا دوز مناسب روزانه فراهم گردد. كه اين دوز بالا سبب توليد انواع متابوليت‌هاي ناخواسته مي‌گردد. غالباً استروژن سنتزي مانند اتينيل استراديول مورد استفاده قرار مي‌گيرد. به طور مشابه، پروژستين خوراكي نيز در اثر متلاشي شدن متابوليك در بدن محصولات جانبي با عوارض ناخواسته به وجود مي‌آورد.
با اينكه تركيب استروژن- پروژستين در جلوگيري از تخمك‌گذاري بسيار مؤثر عمل مي‌كنند، در اثر مصرف بي‌رويه آنها برخي اثرات و عوارض جانبي جدي بروز مي‌كند. اين عوارض مهم سبب شده‌اند كه سيستم‌هاي داروسازي ضد بارداري خوراكي دستخوش تغيير و تحولات اساسي گردند، و با توجه به اينكه مطالعات مختلف مؤثر بودن و كم خطر بودن پچهاي ضدبارداري را تأييد كرده‌اند. تحقيقات گسترده‌اي براي تهيه پچهاي ضدبارداري در حال اجراست.
هدف از اين پايان‌نامه نيز تهيه‌ي پچهاي ضد بارداري جديد بر اساس هورمون‌هاي لونورژسترل و 17-B – استراديول با استفاده از افزايش دهنده‌هاي جذب پوستي جديد و سازگار با اين دو هورمون است، تا ان‌شاءاله بتوانيم خدمتي بس ارزنده به جامعه‌ي زنان به خصوص زنان افغانستان كرده باشيم.
به طور خلاصه عوارض تجويز خوراكي قرص‌هاي ضدبارداري:
شيوع لخته شدن خون در رگها(ترامبرامبوليك)، سكته‌هاي قلبي و مغزي، تومورهاي كبدي و كيسه‌صفرا، سرطان پستان، رحم، دهانه رحم و واژن و همچنين جنين‌هاي غير طبيعي در مادراني كه سابقه استفاده از قرص‌هاي ضد بارداري دارند از جمله عوارض جانبي مهم اين داروها به شمار مي‌رود.
مزاياي كاربرد فرمولاسيون پچ‌هاي ضد بارداري:
- حذف اثر گذر اول كبدي و ناسازگاري‌هاي گوارشي.
- حذف مشكلات ناشي از مصرف داروهاي خوراكي كه بطور معمول روي جذب داروها اثر مي‌گذارند.
- تجويز كنترل شده‌ي داروها با شاخص درماني باريك
- درمان موفق و كنترل شده‌ي داروها با نتيجه نيمه عمر بيولوژيك كوتاه
- حذف ورود دوره‌اي دارو به گردش عمومي خون و در نتيجه كاهش اثرات جانبي آن
- تهيه يك فرم ساده‌ي دارويي
- برقراري غلظت‌هاي پلاسمايي كنترل شده‌ از داروهاي با اثرات شديد.
- به علت اينكه دارو به مدت طولاني و با سرعت از پيش طراحي شده آزاد مي‌شود، مجال كمتري براي تجويز مقادير بيشتر(over dosing) و يا كمتر (under dosing) از حد درمان دارو وجود دارد.
- توانايي قطع سريع اثرات دارو از طريق برداشتن سيستم از سطح پوست.
- بالا بردن تأثير درماني
- كاهش تعداد مصرف
- اين سيستم، مشابه انفوزيون وريدي عمل مي‌كند، با اين تفاوت كه نيازي به استفاده از وسايلي چون سرنگ ندارد. در ضمن، هيچ قسمتي از بدن هم سوراخ نمي‌شود.
ارزيابي نهايي پايان‌نامه: نمره پايان‌نامه 07/19 و رتبه‌ي عالي مورد تأييد معاونت پژوهشي دانشكده‌ي داروسازي دانشگاه علوم پزشكي تبريز در مقطع تحصيلي دكتري داروسازي قرار گرفت.